3. Namaz Erişilen Nimetlere Karşı Allah'a Bir Teşekkürdür

İnsan, Allah Teâlâ'nın en değerli yaratığıdır. Allah Teâlâ insanı en güzel şekilde yaratmıştır. Ona, iyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan, faydalı olanı zararlı olandan ayırdedecek akıl vermiştir. Evreni ve evrende olan her şeyi insan için var etmiş ve onun hizmetine vermiştir.

Allah Teâlâ'nın verdiği sayılamayacak nimetlere karşılık insan, 0 yüce yaratıcıya teşekkür etmek durumundadır. Bu teşekkür, dil ile olabileceği gibi en güzeli ibadetle olanıdır. İbadetlerin en mükemmeli ise namazdır.

Peygamberimiz, farz namazlardan başka nafile namaz da kılardı. Çoğu kere geceleri kalkar nafile olarak namaz kılardı. Kendisine:

– Ey Allah'ın Resûlü, geçmiş ve gelecek günahlarınızı Cenab-ı Hak bağışladığı halde namaz için bu kadar yorulmanızın sebebi nedir? diye sorulduğu zaman, Peygamberimiz:

– Allah'a şükreden bir kul olmayayım mı? şeklindeki cevabı namazın hikmetini en güzel şekilde açıklamaktadır. Eğer insan, Allah'ın verdiği nimetlere -O'na ibadet ederek- şükredecek olursa Allah Teâlâ verdiği nimetleri artıracağını va'detmektedir.


“Eğer şükrederseniz, elbette (nimetlerimi) arııracağım”17

Esasen nankörlük çirkin bir huydur, eriştiği nimetlerin kadrini bilmeyen ve o nimetleri kendisine verene saygı duymayan kimseyi Allah da sevmez, insanlar da sevmezler. Bu kimse bu kötü huyu sebebiyle daha çok nimetlerden mahrum kalır.

İşte namaz, insanın böyle çirkin bir huydan arınmasına yardımcı olur.

4. Namaz Vaktin Kıymetini Öğretir

Namazlar için belirli vakitler vardır. Namazlar bu vakitlerde kılınır. İlerde bu konuda bilgi verilecektir. Peygamberimiz, namazın vaktinde kılınmasına büyük önem verirdi. Bir yolculukta Ashap yorulmuş, bir yerde konaklayıp dinlenmek istemişlerdi. Peygamberimiz, yolculuk şartlarında bile namazı düşünmüş ve:

– Korkarım uyuyakalıp namazı kaçırırsınız, buyurmuştu. Peygamberimizin müezzini Hz. Bilâl.

– Ben sizi uyandırırım, deyince, bu güvence üzerine hep beraber istirahata çekilmişlerdi. Ancak onlar gibi Hz. Bilâl da uyuya kalmış, uyandıklarında güneşin doğduğunu ve sabah namazının vaktini kaçırdıklarını görmüşler, üzülmüşlerdi. Peygamberimiz, kendilerini uyaracağını söyleyen Hz. Bilâl'a:

– Bilâl, verdiğin söz ne oldu? buyurmuş. ona üzüntülerini bildirmişti.18

Peygamberimizin hiç kimseye beddua etme adeti yoktu. Çünkü O, âlemlere rahmet olarak gönderilmişti. Ancak, Hendek savaşında bir ikindi namazını vaktinde kılma imkânı bulamadığı için kendisine bu fırsatı vermeyen düşmanlarına beddua etmiş:

“Güneş batıncaya kadar, bizi ikindi namazını vaktinde kılmaktan alıkoydular. Allah onların kabirlerini ateşle doldursun”19 buyurmuş, namazın vaktinde kılınmasının önemine dikkat çekmişti.

Peygamberimize, hangi ibadetin daha üstün olduğu sorulduğunda:

– “Vaktinde kılınan namazdır.”20 buyurmuştur. Namazı vaktinde kılmanın önemini kavrayan kimse, bunu günlük çalışma hayatına da aktaracak ve her işi vaktinde yapmaya özen gösterecektir. Meşhur bir ata sözümüz var: “Vakit, nakittir” Gerçekten vakit çok kıymetlidir. İnsan her şeyi vakit ve zaman içerisinde kazanır. Nakit ile vakit kazanılmaz. Geçmiş bir zamanı geri getirmek için dünyaları verseniz, geçen zaman geçmiştir, artık geri gelmez.

İşte namaz, insan hayatı için vaktin ne kadar önemli olduğunu öğretir ve her şeyi zamanında ve vaktinde yapma alışkanlığı kazandırır.


5. Namaz İnsanların Eşit Olduğunu Hatırlatır

İnsanlar eşit haklara sahip olarak doğarlar. Sosyal ve ekonomik durumları farklı olsa da Allah katında aralarında bir fark yoktur. Ancak görevlerini yapanlarla yapmayanlar elbette eşit değildir. Suçlu ile suçsuzun eşit olacağını kimse söyleyemez.

Namaz; zengini fakiri, âmiri memuru ve her seviyedeki insanı camide yanyana getirir ve insan olarak Allah katında eşit olduklarını, aralarında insan olmak bakımından bir fark olmadığını öğretir.


6. Namaz Müminin Mîracıdır

Bilindiği üzere mîrac, Peygamberimizin, hiçbir peygambere nasip olmayan, yüce makamlara yükselmesi ve Allah'ın yüce katına kabul buyurulmasıdır. Bu kabulde Peygamberimiz Allah'a hamd ile söze başlamış, sözle, bedenle ve mal ile yapılan ibadetlerin hepsinin Allah'a mahsus olduğunu ifade etmiştir. Allah Teâlâ Peygamberinin bu hamdine karşılık vermiş: “Selâm sana ey peygamber, Allah'ın rahmet ve bereketi üzerine olsun” buyurmuştur. Bunun üzerine peygamberimiz, Cenab-ı Hakk'ın rahmet ve bereketinin yalnız kendisine değil, bütün peygamberlerle, meleklere ve Allah'ın iyi kullarına da ulaşması için; “Allah'ın selâmı bize ve Allah'ın iyi kulları üzerine olsun” diyerek Allah'ın rahmetini genelleştirmiştir. Buna şahit olan melekler de.

“Eşhedü en Iâilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abduhu ve rasülüh” demişler. Allah'tan başka ilâh olmadığını ve Muhammed'in O'nun kulu ve peygamberi olduğuna tanıklık etmişlerdir.

İşte mümin namazda her iki rek'at başında oturduğunda, sanki mîrac ederek Allah'ın yüce katına kabul buyurulmuş gibi teşehhüt okuyor. Böylece namaz müminin mîracı olmuş oluyor.

Bu duygu ile kılınan namaz adeta insanın dünya ile irtibatını keserek, onu yüce makamlara yükseltir.


7. Namaz Sağlığı Olumlu Şekilde Etkiler

İslâm dini temizliğe büyük önem vermiş, namazın sahih olabilmesi için beden, elbise ve namaz kılınacak yerin temiz olmasını şart koşmuştur.

Namaz kılacak kimsenin abdest alması gereklidir, farzdır. Abdest almak ise günde birkaç kez temizlenmek demektir.

Temizlik ise sağlıktır, pek çok hastalıkların sağlık kurallarına uymamaktan meydana geldiği, sağlık kurallarından birinin de temizlik olduğu bilinmektedir.

İlerde abdestten söz edilirken bu konu daha geniş bir şekilde ele alınacaktır.


8. Kıyamet Günü İlk Soru Namazdan

İnsanlar öldükten sonra dirilecekler ve Allah'ın huzurunda dünyada yaptıklarının hesabını vereceklerdir. 0 gün ibadetlerden ilk sorgulama namazdan olacaktır. Nitekim Peygamberimiz şöyle buyurmuştur;


“Kulun kıyamet gününde, hesabı ilk önce sorulacak ameli namazdır. Eğer namazı dürüst çıkarsa kurtulmuş ve kazanmıştır. Eğer namazı düzgün çıkmazsa kaybetmiştir.”21

Hesap gününde insanın, ilk önce namazdan sorguya çekilmesi, namazın ibadetler arasındaki önemini göstermektedir. Esasen günde beş defa insanın, Mevlânın huzuruna çıkmasına vesile olan bir ibadetle hiç bir şeyin mukayese edilemeyeceği açıktır.


9. Namaz Günahlara Kefarettir.

Namaz öyle faziletli bir ibadettir ki, iki namaz arasında işlenen günahların silinmesine vesile olur.

Peygamberimiz buyuruyor:


“Beş vakit namaz ve Cuma namazı, namaz vakitleri ve iki Cuma arasında işlenen küçük günahların -büyük günahlar işlenmedikçe- keffaretidir.”22

Çünkü Allah'ın emrini yerine getiren kimseden Allah razı olur. Allah kimden razı olursa onun günahlarını bağışlar ve onu cennetine kor.