Uyku, vücudumuzun dinlenmesi ve bir sonraki güne hazırlanması adına
Rabb'imizin bahşettiği çok büyük bir nimet. Bu nimetin kadrini işlerinin
yoğunluğundan dolayı uykusuz kalanlar çok daha iyi bilirler. Uyku
ihtiyacımızı zaman açısından günün sonunda yani gece gideririz. Bazı
durumlarda da gün içinde de uyumak ve dinlenmek isteriz. Burada aklımıza
şöyle bir soru takılabilir: Acaba bir gün içerisinde gece uykusu dışında
istediğimiz her vakitte uyuyabilir miyiz? Bunun dinî açıdan bir mahzuru var
mı? Alimlerimiz hangi vakitlerde uyunulması gerektiği hususuna çok önem
vermişler ve bazı vakitlerde uykuya dalmanın mahzurlu olduğunu
söylemişlerdir. işte bu alimlerimiz uykuyu
uyunulan vakitler açısından üç kategoride değerlendiriyor. şimdi isterseniz
bu uyku çeşitlerini görelim.
Gaylûle uykusu, fecirden sonra yani
güneşin doğmaya başlamasından kerahet denilen vakit bitinceye kadar, yani
güneşin doğmasından sonra yaklaşık 40–50 dakikalık zamanlık diliminde
uyunulan uykuya deniliyor. Bu uyku, Allah Rasulü'nden gelen beyanların
ışığında rızkın noksanlığına ve bereketsizliğine sebebiyet veriyor. Bunu
herkes kendi hayatında tecrübe etmiştir. Bu vakti uykuyla geçirdiğimizde
üzerimize bir rehavet ve ağırlık çöküyor. O gün yapacağımız işlere bu ruh
haliyle başlamak bizi olumsuz etkileyecektir. Halbuki normal uykusunu alan
ve o vakti uyanık geçirerek işine başlayan kişilerin işlerinde ayrı bir
bereket ve huzur oluyor. Bilim adamları uyku zamanını güneşe göre
ayarlamamızı istiyorlar. Yani beyin güneş doğmadan önce uyanık halde güne
hazır olmalı. Yine bilim adamlarından öğrendiğimize göre, güneş doğduktan
sonra uyunulan uyku, dinlenmek yerine insana yorgunluk ve halsizlik olarak
geri dönüyor. Bu zamanlardaki uyku beynin şişmesine ve genişlemesine yol
açıyor. Bu şekilde de beynin çalışma sistemi bozuluyor.
Kaylûle uykusu
Kaylûle, kuşluk vakti denilen yani güneşin parlayıp yükselmeye başladığı
vakitten, öğleden biraz sonraya kadar zamanda bir süre uyumaktır.
Efendimiz'in kaylûle yaptığını ve bu uykuyu tavsiye ettiğini görüyoruz. (ibn
Mâce, Savm, 22) Zira bu uyku gece ibadetini kolaylaştırır. Ayrıca
Bediüzzaman, "Bu uyku hem ömrü, hem rızkı ziyadeleştirir. çünkü yarım saat
kaylûle, iki saat gece uykusuna denk gelir." diyerek kaylûlenin önemine
dikkat çekiyor.
Feylûle uykusu
Diğer bir uyku çeşiti feylûle denilen
uykudur. Feylûle ikindi namazından sonra, akşam namazına kadar olan vakitte
uyunulan uykuya deniliyor. Bu uyku ömrün kısalmasına sebebiyet veriyor.
Herkes kendi hayatında da tecrübe etmiştir. Bu vakitte uyunulduğunda insan
adeta sersemlemiş şekilde uyanıyor. Yani insan dinleneceği yerde daha da
yoruluyor. Hem uyuduğu vakit boşa gidiyor, hem de uyandıktan sonraki zaman
dilimlerinde uykunun verdiği sarhoşluk hali hâlâ devam ettiği için ömrünün
bir kısmını boşa geçirmiş oluyor. Uyku stratejimiz ne olmalı? Bütün
bunlardan sonra "Bizim uyku stratejimiz ne olmalı?" diyorsanız size konuyla
alakalı araştırmalar yapan Muhammed Bozdağ'ın, hadisler ışığında doğru uyku
stratejisi hakkında yaptığı şu tavsiyelerini önerebiliriz:
1. Günde 6–7 saatten fazla uyumamalıyız.
2. öğlen 30 dakika süreyle (11.00–13.30 arasında) ve gece 23.00–05.30 arası
(1 saatlik kayma olabilir) uyuyor olmalıyız.
3. Sabah erken kalkmalı ve öğlen vaktine kadar bir daha uyumamalıyız.
4. Tok uyumamalı, yemeğimizi uykudan 2,5 saat önce yemeliyiz.
5. Akşama yakın vakitte uyumamalıyız.
6. Uyku öncesinde vücut adalelerimizi gevşetmeliyiz.
7. Gürültülü, kötü kokulu, çok yumuşak veya tümsekli zeminde uyumamalıyız.
Böyle bir uyku stratejisi için 10 günlük ısrarlı takip bu sistemi alışkanlık
haline getirmemiz için yeterli olabilir. Bir defa başardık mı bambaşka bir
insan olacağız. Zihinsel üretim ve bedensel dinçlikte zirveye doğru
tırmanacağız. Yaşama sevincimiz kat kat artacak. Uykuda geçen zamanın
ihtiyaçtan fazla kısmını büyük bir israf olarak göreceğiz.

Allah razi olsun bacim emegine saglik...

Emegine saglik bacim...