“Birçok tanıdıklarımın ve bilhassa daimi dalgınlığımdan dolayı herkesten fazla benim başıma gelmiş bir hâl vardır: Muhtelif dükkânlardan öteberi satın alırken para vermek için koynumdan çıkardığım kesemi veyahut vakti anlamak için baktığım saatimi eşya yığınları arasında unuttuğum çok olmuştur. Bazen de ve-receğim paranın iki mislini bıraktıktan sonra dükkâncının mallarını ortadan kaldırıp yanlışlıkla fazla verdiğim parayı görmesine vakit kalmadan çekilip gittiğim olurdu.

İşte bu dalgınlığıma rağmen Türk dükkânlarında hiçbir zaman tek bir meteliğim kaybol-mamıştır; çünkü o gibi vaziyetlerde dükkâncılar peşimden adam koşturmuşlar ve hatta eğer dalgınlığımın neticesi-ni anladıktan sonra dükkâna dönmemişsem, unuttuğum şeyi iade için ikametgâhımın bulunduğu Beyoğlu’na ka-dar adam gönderip birçok defalar beni aratmışlardır.

Meselâ birgün küçük bir Türk dükkânının önünde durmuştum. Bu yelpazeci dükkânında Türk erkeklerinin yaz sıcaklarında kullandıkları yelpazeler satılıyordu. Birçoklarına baktım; düz deriden ve en harcı-alem olanlarından birini alıp parasını verdikten sonra çekilip gittim... Aradan tam üç hafta geçtikten sonra birgün te-sadüfen yelpaze aldığım dükkânın önünden geçerken, yelpazeci beni görür görmez çağırıp saatimi gösterdi... Eli-me teslim etti. Ben bu Türk namuskârlığının daha yüzlerce misalini sayabilecek vaziyetteyim. Bizzat kendi başım-dan geçen vakalar otuzdan fazla olduğu hâlde, bunların hiçbirinde hiçbir zaman Türklerin namuskârlıktan ayrıldık-larını görmedim.”



Fransız yazar Aubry de la Motraye (XVIII. yüzyıl )

Allah razi olsun bacim..